ERENE - Europejska Wspólnota Energii Odnawialnych

Fundacja im. Heinricha Bölla
Bezpłatnie
Place of publication
Warszawa
Date of Publication
2009
Number of Pages
98
Licence
All rights reserved.
Language of publication
Polski

Kwestia ochrony klimatu i bezpieczeństwa dostaw energetycznych w równym stopniu dotyczą naszej przyszłości. Unia Europejska musi sama wyznaczyć sobie ambitne cele, jeśli zamierza pozostać w czołówce polityki światowej. Studium wykonalności Michaele Schreyer i Lutza Meza, we współpracy z Davidem Jacobsem.

Unia Europejska, aby zachować dynamikę polityczną i akceptację europejskiej opinii publicznej, musi stawiać sobie wielkie cele. Dlatego redukcja od 80 do 90 procent emisji dwutlenku węgla do połowy bieżącego stulecia powinna stać się kluczowym projektem dla Europy. W ten sposób Unia Europejska może znacząco przyczynić się do ochrony klimatu na poziomie globalnym, a jednocześnie zainicjować przyspieszenie europejskiej gospodarki i jej dynamiczny rozwój w kierunku, który zabezpieczy jej przyszłość i spowoduje powstanie setek tysięcy nowych miejsc pracy.
Pierwszy krok w tym kierunku uczyniła Rada Europejska w marcu 2007 roku, przyjmując jako cel obniżenie do roku 2020 emisji dwutlenku węgla w UE o 20 procent i zwiększenie do 20 procent udziału energii odnawialnej. Należy wątpić, czy przy pomocy dotychczasowych instrumentów i strategii uda się osiągnąć te cele, mimo że są one tylko wymaganiami minimalnymi. Staje się to tym bardziej wątpliwe, gdy pomyślimy o jeszcze większym zamierzeniu, czyli doprowadzeniu do szerokiego udziału źródeł odnawialnych w pokryciu zapotrzebowania na energię elektryczną już w połowie obecnego wieku. Wprawdzie niezbędny potencjał – wiatr, słońce, biomasa, energia geotermalna i wodna – występuje w Europie obfi cie, chociaż niejednakowo w różnych regionach, ale w całej Unii do wytwarzania prądu elektrycznego ze źródeł
odnawialnych wykorzystuje się go jak dotychczas w około jednej dziesiątej. Wykorzystanie istniejących potencjałów, promowanie rozwoju energii odnawialnej w skali europejskiej i wspieranie współpracy w ramach Wspólnoty wymaga nowych narzędzi. Takim odpowiednim instrumentem ma stać się ERENE, nowa „Europejska Wspólnota Energii Odnawialnej”.
U kołyski europejskiego zjednoczenia stała wszak Europejska Wspólnota Węgla i Stali, której zasadniczym celem było zapewnienie państwom członkowskim bezpiecznego zaopatrzenia energetycznego. Kolejną wspólnotową inicjatywą europejską na polu polityki energetycznej był EURATOM, Europejska Wspólnota Energii Atomowej.
Miała promować wykorzystanie energii atomowej i w ten sposób zmniejszać zależność Europy od importu energii, ale z czasem kierunek niegdyś uznawany za przemysł przyszłości okazał się grobowcem, w którym pogrzebano ciężkie miliardy.
ERENE zapoczątkuje inną drogę, pozwoli uniknąć ryzyka związanego z energią atomową i uczynić Europę w XXI wieku pionierem zaopatrzenia w energię. Stanie się to możliwe, gdy pokrycie naszego zapotrzebowania na energię zapewnimy ze źródeł odnawialnych. ERENE może powstać – analogicznie jak EURATOM – jako nowa wspólnota powołana na podstawie traktatu, albo może zostać utworzona decyzją Rady
w strukturach Unii Europejskiej.

Table of contents

Przedmowa 7
Streszczenie 9
Komentarz do wydania polskiego – Grzegorz Wiśniewski, Instytut Energetyki
Odnawialnej (EC BREC IEO) 13
Wprowadzenie 17
1 Spojrzenie na Europejską Wspólnotę Energii Odnawialnej na tle historii, teraźniejszości i przyszłości integracji europejskiej 20
1.1 Europejskie wspólnoty energetyczne w historii Unii Europejskiej: przyczyny powstania, cele i instrumenty 20
1.2 Polityka zmian klimatycznych i polityka energetyczna – aktualne wyzwania dla Unii Europejskiej 24
1.3 Wkład nowej Europejskiej Wspólnoty Energii Odnawialnej (ERENE) w przyszły europejski zrównoważony system energetyczny 27
2 Potencjały energetyczne Unii Europejskiej w dziedzinie zielonej energii 33
2.1 Potencjały energii odnawialnej w Unii Europejskiej i ich rozkład regionalny 33
2.2 Obecne wykorzystanie energii odnawialnej do produkcji energii elektrycznej w Unii Europejskiej 44
2.3 Przeszkody i warunki dla bardziej intensywnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Europie 48
3 Europejska Wspólnota Energii Odnawialnej: cele, zadania, instrumenty, forma prawna 53
3.1 Cele i zadania ERENE 54
3.2 Kompetencje i instrumenty ERENE 62
3.3 Finansowanie zadań ERENE 77
3.4 Podstawy prawne i instytucjonalne ERENE 81
4 Mapa drogowa dla ERENE 87
Załącznik
Tabele 93
Wykaz skrótów 97
Spis źródeł i literatury 98