Udział kobiet w wyborach parlamentarnych 2015

Instytut Spraw Publicznych
Bezpłatnie
Place of publication
Warszawa
Date of Publication
2015
Number of Pages
25
Licence
Language of publication
Polski
Zaangażowanie polityczne Polek stabilnie wzrasta od 1989 roku, głównie dzięki działaniom ruchów feministycznych i kwotom na listach wyborczych. Obserwatorium Równości Płci we współpracy z Fundacją im. Heinricha Bölla przeprowadziło monitoring kampanii i wyborów parlamentarnych 2015 pod kątem równości i praw kobiet.
 
Raport analizuje:
  • liczbę kobiet kandydujących w wyborach i jakość ich miejsc na listach;
  • mechanizmy przyjęte przez partie w celu promocji kobiet;
  • spoty wyborcze;
  • programy komitetów pod kątem równości płci;
  • liczbę wybranych parlamentarzystek;
  • skład nowego rządu;
  • wpływ różnych ordynacji, ustaw i mechanizmów na udział i równe szanse kobiet w wyborach.

Publikacja powstała w ramach projektu „Electoral Monitoring. Women’s participation in 2015 parliamentary elections in Poland – monitoring and advocacy”, realizowanego przez Instytut Spraw Publicznych dzięki wsparciu finansowemu Fundacji im. Heinricha Bölla.

Usunięto obraz.
Odsetek posłanek w Sejmie 2015 wg partii

Streszczenie
• Udział kobiet w polityce w Polsce stabilnie wzrasta od 1989 roku: obecnie mamy 27% posłanek w Sejmie − najwięcej w historii.

• Jest to skutek działania kwot wyborczych, które wzmocniły pozycję kobiet w polityce. Niektóre partie uzupełniają ten mechanizm wewnętrznymi regulacjami (np. 1 kobieta w pierwszej trójce, 2 kobiety w pierwszej piątce).

• Kwota 35% ma ograniczoną skuteczność, wskazane jest uzupełnienie jej o system „suwakowy’’ (naprzemienność kobiet i mężczyzn na listach), co uniemożliwiałoby „spychanie’’ kobiet na niskie, „niebiorące’’ miejsca.

• W Senacie kobiety stanowią zaledwie 13% wybranych (bez zmian od zeszłej kadencji). To wynik negatywnego wpływu Jednomandatowych Okręgów Wyborczych na równość szans kobiet i mężczyzn. Ordynacja większościowa, wprowadzona również w wyborach do rad gmin, zmniejsza szanse kobiet na wygraną, utrwalając status quo. W 57 okręgach nie kandydowała do Senatu ani jedna kobieta.

• W wyborach 2015 nastąpiła rewolucyjna zmiana w zakresie przywództwa kobiet: aż trzy największe ugrupowania wybrały kobietę na swoją liderkę. Kobieta została premierem po raz drugi z rzędu (i trzeci w historii państwa polskiego).

• Do Sejmu w 2015 roku nie weszło żadne ugrupowanie określające się jako lewicowe. Posłanki, które znalazły się w Sejmie, reprezentują różne warianty poglądów prawicowych. Studia nad fenomenem i właściwościami obecności kobiet wśród polityków prawicy będą stanowić klucz do zrozumienia specyfiki polskiej polityki w latach 2015---2019 (i być może później).

• Dominacja sceny politycznej przez ugrupowania konserwatywne może oznaczać krok w tył w zakresie polityki równościowej i praw kobiet. Ucierpią najprawdopodobniej kwestie równości płci, praw reprodukcyjnych, praw mniejszości. Jednocześnie polityka rodzinna (typu pronatalistycznego) i zapewnienie finansowego wsparcia rodzinom w zależności od liczby dzieci („500 złotych na dziecko’’) stanowi jedno z głównych haseł nowej partii rządzącej, które prawdopodobnie było jednym z najsilniejszych czynników jej sukcesu wyborczego.