Powrót na Ziemię. Potrzeba nowej kultury.

Powrót na Ziemię. Potrzeba nowej kultury.

Relacja

Zmiana modelu rozwoju wymaga nowych wzorów produkcji i konsumpcji, a więc również zmiany kulturowej. Porzucić jednak trzeba przekonanie o nowej, uniwersalnej kulturze – potrzebna jest wielość kulturowych inspiracji zasilających wyobraźnię potrzebną do napędzania innowacji niezbędnych, by opanować kryzys. Czy możliwa jest zmiana kulturowa w Polsce? Jaka mogłaby być polska wersja „dobrego życia” (Buen vivir)? Czy można „zazielenić” polski romantyzm, najsilniejszy idiom polskiej kultury?

Autor/ka: playability_de. Creative Commons License LogoZdjęcie na licencji Creative Commons License.

„Powrót na Ziemię. Potrzeba nowej kultury” to temat piątego spotkania zorganizowanego przez Instytut Studiów Zaawansowanych / Krytykę Polityczną w ramach seminarium „Geo-polityka nad Wisłą i nie tylko – jak odzyskać Ziemię i przyszłość w czasach kryzysu ekologicznego”, prowadzonego we współpracy z Fundacją im. Heinricha Bölla.

Gośćmi seminarium byli franciszkanin Stanisław Jaromi OFM Conv., od lat zaangażowany w chrześcijańską edukację ekologiczną, przewodniczący Ruchu Ekologicznego św. Franciszka z Asyżu - REFA i szef portalu www.swietostworzenia.pl, oraz dr Adrian Wójcik z Zakładu Psychologii Społecznej i Środowiskowej w Katedrze Psychologii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Stan teraźniejszy i przyszłość Ziemi – naszego wspólnego domu – nie powinna być nam obojętna. Krytyka charakterystycznej dla mieszkańców bogatej globalnej Północy nad-konsumpcji wyraża się zarówno w myśli Papieża Franciszka, jak i analizach Zygmunta Baumana, zauważył Stanisław Jaromi. Podstawą papieskiej encykliki Laudato si’ jest refleksja nad kondycją świata, którego kolejne granice eksploatacji przekracza człowiek, co jednak nie przekłada się na zwalczanie nędzy, a jednocześnie wpływa na postępującą degradację środowiskową i społeczną. Konieczna jest zmiana, a encyklika stanowi zaproszenie do rozmowy o jej kierunkach i sposobach realizacji. Dialog ten powinien być ekumeniczny, rozwijać się między religiami, ale też otwierać się na naukę i kulturę. Warto zauważyć, że Franciszek to pierwsza głowa Kościoła katolickiego pochodząca z Globalnego Południa. Jego propozycją jest ekologia integralna, oparta o ideę dobra wspólnego, szacunku dla pracy i zmiany stylów życia w stronę „radosnej wstrzemięźliwości”.

W jaki sposób Polacy postrzegają kwestie klimatyczne? Dlaczego znajomość faktów w tym obszarze buduje bardzo różne przekonania? Polityka klimatyczna opiera się na skomplikowanej wiedzy, której często nie potrafimy ocenić; dodatkowo zaś widać bardzo silny związek przekonań dotyczących zmian klimatycznych z wyznawaną ideologią polityczną: nauka o klimacie często uznawana jest za „wyjętą z prawdziwej nauki”, dowodził Adrian Wójcik. Konieczność podejmowania działań na rzecz ochrony klimatu jest także wyzwaniem komunikacyjnym – mówienie o nich poprzez straszenie konsekwencjami zmiany klimatu jest nieskuteczne, bowiem strach – jako emocja trudna perswazyjnie - zamyka ludzi na działanie. Dużo sensowniej jest pokazywać, co faktycznie każdy z nas może zrobić – a poziomie nam bliskim, lokalnym – i budzić poczucie sprawczości w ramach globalnego wymiaru problemu. Uświadamianie konkretnych możliwości działania, które przyniosą wymierne korzyści, unikanie wpisywania ich w podziały polityczne to warunek skutecznego mówienia o zmianie klimatu. Warto też pamiętać, że żyjemy w „getcie informacyjnym” i mamy tendencję do przeszacowywania powszechności swoich przekonań. Warto więc sprawdzać, jakie poglądy faktycznie reprezentuje większość.

Jak budować w polskim Kościele katolickim społeczność otwartą na pro-środowiskowe przesłanie papieża, uwrażliwiać zarówno Kościół, jak i różne grupy aktorów społecznych na potrzebę i potencjały rozwijania konstruktywnego dialogu? Czy motywacje ekonomiczne działań pro-środowiskowych są mniej istotne od społecznych bądź „moralnych”, ale też czy koncentracja na ekonomicznych zyskach z działań ekologicznych nie wpycha nas w pułapkę wzrostu? To pytania, które pozostały otwarte i które poddane zostaną refleksji na kolejnych spotkaniach.

 

Powiązane treści

0 Komentarze

Dodaj nowy komentarz

Dodaj nowy komentarz