Dossier: Atlas węgla. Dane i fakty o globalnym paliwie

Atlas węgla_mapa_okładka

"Atlas węgla" ukazuje się w sytuacji, kiedy polska energetyka i górnictwo węgla stoją na rozdrożu. Od co najmniej kilkunastu lat polskie społeczeństwo nie potrafi wyzwolić się z myślenia, że przyszłość to nie trochę inna przeszłość, ale to nowe wyzwania, którym trzeba sprostać.

Wydobycie i ilość węgla spalanego w celu produkcji energii rosną, a wraz z nimi zwiększają się również emisje, które nasilają efekt cieplarniany. W procesie wytwarzania energii węgiel stał się istotnym elementem szkodzącym klimatowi.

Zbiór artykułów i infografik dot. górnictwa w Polsce i na świecie odpowiada na potrzebę rzeczowej dyskusji o stopniowej rezygnacji z węgla jako surowca energetycznego. Poprzez pokazanie wpływu energetyki węglowej na zdrowie, środowisko, politykę, prawa człowieka i rynek pracy Atlas zachęca do krytycznej analizy obecnego systemu energetycznego oraz sposobu eksploatacji surowców, a tym samym refleksji nad całym modelem gospodarczym i konsumpcyjnym.

"Atlas węgla" jest dostępny w wersji drukowanej, PDF oraz w formie dossier internetowego na warunkach licencji Creative Commons CC-BY-SA, która zezwala na swobodne kopiowania, zmienianie, rozpowszechnianie.

Infografiki i ilustracje można pobrać w różnych formatach.

12 krótkich lekcji o węglu i świecie

Fundacja im. Heinricha Bölla wydała polską edycję Atlasu węgla pokazującego wpływ energetyki węglowej na zdrowie, środowisko, politykę, prawa człowieka i rynek pracy w perspektywie globalnej. Serdecznie zapraszamy do obejrzenia nagrania ze spotkania, podczas którego zaprezentowano jego główne tezy jako punkt wyjścia do dyskusji na temat zysków i strat związanych z użyciem węgla na świecie.

Węgiel nie jest paliwem przyszłości, jego rola już spada i będzie dalej spadać. Dlatego tak potrzebne jest obecnie otwarte dyskutowanie o tym, dlaczego koniecznym jest odchodzenie od węgla, jakie to niesie konsekwencje, także w sferze społecznej.

Nagranie debaty "Węgiel – surowiec samych superlatywów? Trendy globalne"

Creative Commons License LogoZdjęcie na licencji Creative Commons License.

Współautorzy Atlasu dzielą się swoimi refleksjami na temat przyszłości węgla w Polsce

Dr Andrzej Kassenberg

Dr Michał Wilczyński

Atlas węgla zachęca do krytycznej analizy naszego systemu energetycznego oraz sposobu eksploatacji surowców, a tym samym refleksji nad całym naszym modelem gospodarczym i konsumpcyjnym.
Przestawienie się na odnawialne źródła energii nie zagraża, lecz sprzyja dobrobytowi i konkurencyjności. Wyzwala nowe pokłady produktywności, zachęca do technologicznych i społecznych innowacji oraz rozbija energetyczne monopole. Rewolucja w energetyce zbliża nas istotnie do realizacji wizji ekologicznego i sprawiedliwego społeczeństwa.

Choć wydobycie węgla nadal rośnie, liczba miejsc pracy w górnictwie nieustannie spada. Zmiany strukturalne zachodzą na wszystkich kontynentach. Zawód górnika pozostaje jednak jednym z najniebezpieczniejszych na świecie.

W wolnorynkowej gospodarce struktura zużycia paliw w znacznym stopniu uzależniona jest od wielkości zasobów złóż krajowych możliwych do wydobycia po konkurencyjnej w odniesieniu do importu cenie. Ponadto kluczowym zagadnieniem jest: ile węgla będzie potrzebować gospodarka w perspektywie 30–40 lat.

Im większe sukcesy odnosi polityka klimatyczna, tym bardziej węgiel traci na wartości, a wraz z nim również przedsiębiorstwa, do których należą złoża.

Sam sektor węglowy emituje rocznie cztery miliardy ton CO2. Projekty CCS pozwoliłyby wychwycić zaledwie promile tych emisji.

Antologia "Polski węgiel"

Dobro człowieka i natury wymaga odejścia od węgla. Transformacja w kierunku niskoemisyjnym zapewni gospodarce nie tylko trwały rozwój i wysokojakościowe miejsca pracy, lecz także rozwiąże problemy polityki zdrowotnej, surowcowej i energetycznej. Jak budować cywilizację powęglową? Antologia ukazuje lokalną specyfikę „Polski węglem stojącej” oraz jej kontekst globalny.

Co zyska Polska dzięki rozwojowi w kierunku niskoemisyjnym? Co reforma sektora energetycznego oznacza w wymiarze społecznym, ekonomicznym i kulturowym? Scenariuszom budowania cywilizacji powęglowej poświęcono  cztery debaty w Warszawie, Krakowie, Gliwicach i Cieszynie. Polecamy uwadze relacje i nagrania ze spotkań.

Potrzeba nowego mechanizmu efektywnego wzrostu, bo obecny mechanizm alokacji kapitału i kompetencji szwankuje, o czym świadczy duże bezrobocie wśród młodych i niewykorzystane na cele inwestycyjne pokaźne środki finansowe.
Edwin Bedyk

Jak budować cywilizację powęglową? Jak wzbudzić energię ludzi i tworzyć platformy współpracy na rzecz odpowiedzialnej społecznie zmiany energetycznej? O rozwiązaniach dla Polski w oparciu o antologię Polski węgiel dyskutowali Edwin Bendyk, Urszula Papajak, dr Michał Wilczyński i Michał Sutowski.