Dossier: Atlas węgla. Dane i fakty o globalnym paliwie

Atlas węgla_mapa_okładka

"Atlas węgla" ukazuje się w sytuacji, kiedy polska energetyka i górnictwo węgla stoją na rozdrożu. Od co najmniej kilkunastu lat polskie społeczeństwo nie potrafi wyzwolić się z myślenia, że przyszłość to nie trochę inna przeszłość, ale to nowe wyzwania, którym trzeba sprostać.

Najwięksi emitenci dwutlenku węgla i metanu w wyniku wydobycia i spalania węgla; łącznie w latach 1988-2013.

Wydobycie i ilość węgla spalanego w celu produkcji energii rosną, a wraz z nimi zwiększają się również emisje, które nasilają efekt cieplarniany. W procesie wytwarzania energii węgiel stał się istotnym elementem szkodzącym klimatowi.

Atlas węgla - okładka

Zbiór artykułów i infografik dot. górnictwa w Polsce i na świecie odpowiada na potrzebę rzeczowej dyskusji o stopniowej rezygnacji z węgla jako surowca energetycznego. Poprzez pokazanie wpływu energetyki węglowej na zdrowie, środowisko, politykę, prawa człowieka i rynek pracy Atlas zachęca do krytycznej analizy obecnego systemu energetycznego oraz sposobu eksploatacji surowców, a tym samym refleksji nad całym modelem gospodarczym i konsumpcyjnym.

"Atlas węgla" jest dostępny w wersji drukowanej, PDF oraz w formie dossier internetowego na warunkach licencji Creative Commons CC-BY-SA, która zezwala na swobodne kopiowania, zmienianie, rozpowszechnianie.

Infografiki i ilustracje można pobrać w różnych formatach.

12 krótkich lekcji o węglu i świecie
Węgiel – surowiec samych superlatywów? Trendy globalne

Fundacja im. Heinricha Bölla wydała polską edycję Atlasu węgla pokazującego wpływ energetyki węglowej na zdrowie, środowisko, politykę, prawa człowieka i rynek pracy w perspektywie globalnej. Serdecznie zapraszamy do obejrzenia nagrania ze spotkania, podczas którego zaprezentowano jego główne tezy jako punkt wyjścia do dyskusji na temat zysków i strat związanych z użyciem węgla na świecie.

Nagranie debaty "Węgiel – surowiec samych superlatywów? Trendy globalne"

Creative Commons License LogoZdjęcie na licencji Creative Commons License.
Węgiel nie jest paliwem przyszłości, jego rola już spada i będzie dalej spadać. Dlatego tak potrzebne jest obecnie otwarte dyskutowanie o tym, dlaczego koniecznym jest odchodzenie od węgla, jakie to niesie konsekwencje, także w sferze społecznej.
Atlas węgla zachęca do krytycznej analizy naszego systemu energetycznego oraz sposobu eksploatacji surowców, a tym samym refleksji nad całym naszym modelem gospodarczym i konsumpcyjnym.
Przestawienie się na odnawialne źródła energii nie zagraża, lecz sprzyja dobrobytowi i konkurencyjności. Wyzwala nowe pokłady produktywności, zachęca do technologicznych i społecznych innowacji oraz rozbija energetyczne monopole. Rewolucja w energetyce zbliża nas istotnie do realizacji wizji ekologicznego i sprawiedliwego społeczeństwa.
Wypadki w kopalniach węgla, w których zginęło ponad 200 osób, lata 1900-2014

Choć wydobycie węgla nadal rośnie, liczba miejsc pracy w górnictwie nieustannie spada. Zmiany strukturalne zachodzą na wszystkich kontynentach. Zawód górnika pozostaje jednak jednym z najniebezpieczniejszych na świecie.

W wolnorynkowej gospodarce struktura zużycia paliw w znacznym stopniu uzależniona jest od wielkości zasobów złóż krajowych możliwych do wydobycia po konkurencyjnej w odniesieniu do importu cenie. Ponadto kluczowym zagadnieniem jest: ile węgla będzie potrzebować gospodarka w perspektywie 30–40 lat.
Rezerwy węgla, których nie można spalić przy założeniu granicy globalnego ocieplenia na poziomie 2 st. C

Im większe sukcesy odnosi polityka klimatyczna, tym bardziej węgiel traci na wartości, a wraz z nim również przedsiębiorstwa, do których należą złoża.

Sam sektor węglowy emituje rocznie cztery miliardy ton CO2. Projekty CCS pozwoliłyby wychwycić zaledwie promile tych emisji.

Antologia "Polski węgiel"

Okładka "Polski węgiel"

Dobro człowieka i natury wymaga odejścia od węgla. Transformacja w kierunku niskoemisyjnym zapewni gospodarce nie tylko trwały rozwój i wysokojakościowe miejsca pracy, lecz także rozwiąże problemy polityki zdrowotnej, surowcowej i energetycznej. Jak budować cywilizację powęglową? Antologia ukazuje lokalną specyfikę „Polski węglem stojącej” oraz jej kontekst globalny.

Polski węgiel - okładka

Co zyska Polska dzięki rozwojowi w kierunku niskoemisyjnym? Co reforma sektora energetycznego oznacza w wymiarze społecznym, ekonomicznym i kulturowym? Scenariuszom budowania cywilizacji powęglowej poświęcono  cztery debaty w Warszawie, Krakowie, Gliwicach i Cieszynie. Polecamy uwadze relacje i nagrania ze spotkań.

Potrzeba nowego mechanizmu efektywnego wzrostu, bo obecny mechanizm alokacji kapitału i kompetencji szwankuje, o czym świadczy duże bezrobocie wśród młodych i niewykorzystane na cele inwestycyjne pokaźne środki finansowe.
Edwin Bedyk
Urszula Papajak, dr Michał Wilczyński. Relacja z debaty "Czy Polskę stać na wygaszanie kopalń?"

Jak budować cywilizację powęglową? Jak wzbudzić energię ludzi i tworzyć platformy współpracy na rzecz odpowiedzialnej społecznie zmiany energetycznej? O rozwiązaniach dla Polski w oparciu o antologię Polski węgiel dyskutowali Edwin Bendyk, Urszula Papajak, dr Michał Wilczyński i Michał Sutowski.