Dossier: Przyszłość rynków energii

Zdjęcie elektrowni węglowej na tle wiatraków

Ambitna niemiecka polityka transformacji energetycznej ma wpływ na sąsiednie rynki energii. Dowodem tego jest podpisanie przez 12 krajów i Komisję Europejską wspólnej deklaracji o współpracy regionalnej dla bezpieczeństwa dostaw energii w ramach wewnętrznego rynku energii.

Polska historycznie z ostrożnością podchodziła do tworzenia silnych połączeń na rynku energii elektrycznej z krajami sąsiednimi. Jednak rozwój europejskiego rynku energii oraz rosnące zapotrzebowanie na energię w kraju powodują, że polski system elektroenergetyczny w sposób nieunikniony będzie musiał stać się integralną częścią rynku regionalnego.

Analiza "Integracja europejskiego rynku energii. Polska i region Morza Bałtyckiego" przeprowadzona przez Advise2Energy i Instytut Energy Brainpool na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej przy wsparciu Fundacji im. Heinricha Bölla omawia:

  • wpływ niemieckiej transformacji energetycznej (Energiewende) na rynek energii
  • zmiany na niemieckim rynku energii elektrycznej w odniesieniu do konkurencyjności polskiego sektora energii
  • możliwości zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii poprzez znacząco wyższe wykorzystanie tanich, efektywnych i bezpiecznych dla środowiska rozwiązań technologicznych
  • zalety pogłębienia współpracy regionalnej, a w szczególności – rynków polskiego i niemieckiego
  • implikacje proponowanego podejścia  w kontekście tworzenia jednolitego europejskiego rynku energii
  • wnioski dla kierunków realizacji polityki energetycznej

Prezentacja

Slajdy z najważniejszymi danymi i wnioskami raportu w formie prezentacji.

PDF do pobrania

Streszczenie i rekomendacje

Jak najszybsze wprowadzenie skutecznych narzędzi politycznych uruchamiających inwestycje w krajowe moce wytwórcze powinno być kluczowym priorytetem dla obecnego rządu. Ta strategia powinna być skonstruowana w taki sposób, aby eliminować ujemne przepływy finansowe dla inwestycji w czyste, wydajne i efektywne kosztowo technologie wytwarzania energii, które co do zasady generują najniższe koszty systemowe.

Jedną z podstawowych potrzeb obywateli stanowi bezpieczeństwo dostaw energii, a rolą państwa jest je zagwarantować. Jeśli chcemy zapewnić szybki rozwój kraju i wyeliminować ryzyko powtarzających się blackoutów, Polska musi już jak najszybciej zacząć aktywnie inwestować w zrównoważony rozwój sektora energetycznego.
Izabela Kielichowska, Wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej
- W raporcie zaprezentowaliśmy trzy scenariusze, których wdrożenie umożliwi zachowanie dostaw energii elektrycznej do odbiorców oraz pozytywnie wpłynie na konkurencyjność polskiego rynku energii. Badanie było ukierunkowane na wskazanie tanich, wydajnych i bezpiecznych dla środowiska metod, które wzmocnią polski rynek. Proponowane podejście koncentruje się na ściślejszej współpracy regionalnej w celu uzyskania oczekiwanych efektów w sposób ekologiczny i opłacalny. Publikacja wskazuje długofalowe prognozy z perspektywy integracji z europejskim rynkiem energii.
Thorsten Lenck (Energy Brainpool) i Martin Berkenkamp (advise2energy), autorzy raportu
W roku 2015 Niemcy rozpoczęły reformowanie swojego rynku energii. Zamiast tworzenia szerokiego rynku mocy wspierającego jego uczestników, w pierwszej kolejności położono nacisk na reformę samego rynku energii przy zwiększeniu udziału energii ze źródeł odnawialnych, aby umożliwić mu właściwe funkcjonowanie.

Niemiecki rynek energii

Fundamentem niemieckiej polityki transformacji energetycznej jest przyspieszenie wycofywania się z energetyki jądrowej, które ma przygotować drogę do oparcia największej europejskiej gospodarki na odnawialnych źródłach energii. U podstaw Energiewende leży dążenie do stworzenia gospodarki bez wykorzystania węgla do roku 2050.

Nowe podejście do polskiego sektora energetycznego

W związku z brakiem koniecznych inwestycji w ostatnich 10-20 latach  należy spodziewać się niedoborów energii przez średnio 11 dni rocznie. Celem zaproponowanej trzystopniowej koncepcji jest wyeliminowanie znaczących ryzyk dla polskich konsumentów i gospodarki oraz przeprowadzenie transformacji w kierunku systemu czystego, efektywnego kosztowo i zintegrowanego.

Prognozuje się, że od roku 2030 węgiel będzie najdroższą metodą produkcji z uwagi na zewnętrzne koszty produkcji energii z tego źródła. Dla porównania – import tej samej ilości energii z regionu Morza Bałtyckiego może pozwolić na zaoszczędzenie nawet do 6,5 mld EUR rocznie w roku 2040. W związku z tym, Polska powinna dążyć do stworzenia regionalnej sieci offshorowej na Bałtyku, by wspólnie korzystać z potencjału wiatru i rozwijać przemysł z nim związany. Silne powiązania międzysystemowe ułatwią bilansowanie zmiennych OZE oraz umożliwią wymianę handlową w regionie.

Metodologia i wskaźniki

Analiza skupia się na utrzymaniu bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej.  Scenariusze raportu oparto o następujące założenia: integrację rynku europejskiego ze stopniowym zwiększaniem połączeń międzysystemowych oraz zapewnienie wystarczającej mocy w Polsce w oparciu o technologie o jak najniższym koszcie, wysokiej sprawności, niskiej emisji zanieczyszczeń i krótkim cyklu inwestycyjnym.

O autorach i partnerach publikacji

"Technologie OZE, wysokosprawne elektrociepłownie, połączenia transgraniczne i stworzenie regionalnego rynku energii w obszarze Morza Bałtyckiego, pozwolą Polsce na zapewnienie niezawodnych dostaw taniej i czystej energii" - takie są wyniki analizy „Integracja europejskiego rynku energii. Polska i rozwój w regionie Morza Bałtyckiego”. Zachęcamy do zapoznania się z profilami instytucji, dzięki którym powstał raport.

Transformacja energetyczna

Fundacja wspiera powszechną produkcję energii bez udziału niebezpiecznych elektrowni atomowych i wolną od szkodliwej dla środowiska eksploatacji paliw kopalnych. Niemiecka transformacja energetyczna „Energiewende” dowodzi, że przejście na zieloną stronę mocy dokonuje się realnie, tworzy nowe miejsca pracy i wyzwala aktywność obywatelską. Rozwój energetyki obywatelskiej to odpowiedź na wyzwania związane z wprowadzaniem gospodarki niskoemisyjnej, redukcją emisji czy bezpieczeństwem dostaw.

Wydarzenia

Dossier COP 21 wokół Szczytu Klimatycznego w Paryżu

W obliczu Szczytu Klimatycznego w Paryżu polecamy obszerny zbiór anglojęzycznych artykułów na temat polityki klimatycznej i energetycznej oraz zielonej gospodarki z perspektywy międzynarodowej. Dossier, obejmujące regionalne analizy z biur zagranicznych Fundacji, dostępne także w wersji niemieckiej.

Współpraca medialna