„Atlas owadów”- owady giną przez rolnictwo przemysłowe

Informacja prasowa

Na całym świecie giną owady z powodu rolnictwa przemysłowego oraz intensywnego stosowania pestycydów, które zagrażają produkcji żywności –wynika z „Atlasu owadów” opublikowanego dziś w języku angielskim przez Fundację im. Heinricha Bölla i Friends of the Earth Europe. Obie organizacje postulują ograniczenie stosowania pestycydów o 80% do 2030 r.

Atlas owadów

Owady odgrywają niezwykle istotną rolę: to w dużej mierze od nich zależy równowaga ekologicznego systemu naszej planety i dostęp do żywności. 75%  najważniejszych upraw zależy od zapylania przez owady. Poprawiają one też jakość gleby i zmniejszają ilość szkodników poprzez rozkład obornika i martwej materii roślinnej.

 „Atlas owadów” pokazuje, że ich liczba, w tym zapylaczy gwałtownie spada, a powodem jest rolnictwo przemysłowe uzależnione od pestycydów. Publikacja ujawnia, że:

-  1/3 gatunków owadów jest zagrożona wyginięciem, a wśród 41% gatunków liczba osobników stale spada.

- Zapylacze, które przyczyniają się bezpośrednio do produkcji około 1/3 naszej żywności, są zagrożone: co najmniej jeden na dziesięć gatunków pszczół i motyli w Europie jest zagrożony wyginięciem.

- Od 1950 r. zużycie pestycydów wzrosło pięciokrotnie, a każdego roku na pola na całym świecie trafia ponad 4 miliony ton tych substancji chemicznych.

- 2/3 rynku pestycydów zdominowane jest przez cztery firmy: BASF, Bayer, Syngenta i Corteva.

- Gwałtowny wzrost liczby ferm przemysłowych doprowadził do tego, że obfitujące w owady ekosystemy w Argentynie i Brazylii zostały przekształcone w plantacje soi, stosujące ogromne ilości pestycydów. Na całym świecie zajmują one obecnie 123 miliony hektarów. Jest to obszar blisko 4 razy większy od Polski.

Barbara Unmüßig, prezeska Fundacji im. Heinricha Bölla powiedziała: „Spadek liczby owadów na świecie jest dramatyczny. Wielkie monokulturowe uprawy roślin energetycznych i pasz dla ferm przemysłowych w takich krajach, jak Brazylia czy Indonezja prowadzą do wylesiania, powstawania monotonnych pustyń rolniczych i nieograniczonego zużycia pestycydów. W samej tylko Argentynie ich stosowanie wzrosło dziesięciokrotnie od lat 90. Pestycydy produkowane przez wielkie firmy chemiczne, takie jak Bayer i BASF, które od dawna są zakazane lub nie są dopuszczone w Unii Europejskiej, nadal są sprzedawane na całym świecie prawie bez ograniczeń. W rezultacie prawie 50% pestycydów w Kenii i ponad 30% w Brazylii to substancje bardzo toksyczne dla pszczół. W umowie handlowej z krajami Mercosuru wynegocjowano również redukcję ceł na produkty chemiczne, w tym pestycydy. Stawianie za cel zwiększenia eksportu pestycydów do regionów o największej bioróżnorodności to jawna kpina z krajowych wysiłków na rzecz osiągnięcia zrównoważonego rozwoju.”

Mute Schimpf, kierownik kampanii na rzecz żywności i rolnictwa Friends of the Earth Europe stwierdził: „Dowody są jasne: stosowanie pestycydów niszczy owady i ekosystemy na całym świecie oraz zagraża produkcji żywności. Garstka korporacji kontroluje większość rynku pestycydów i jeśli pozostawimy je bez kontroli, będą nadal wykorzystywać swoje ogromne wpływy polityczne, aby utrwalać szkodliwy przemysłowy model rolnictwa, który wciąż będzie niszczył przyrodę i społeczności wiejskie.”

„Atlas owadów” wskazuje również, w jaki sposób UE może wspierać zrównoważone modele rolnictwa, które zapobiegają utracie owadów i gwarantują trwałość produkcji żywności oraz dobre warunki życia dla rolników i robotników rolnych. Obejmują one:

- ograniczenie stosowania syntetycznych pestycydów w rolnictwie o 80% do 2030 r. z zapewnieniem sprawiedliwej transformacji dla rolników. [2]

- radykalną reformę wspólnej polityki rolnej (WPR) polegającą m.in. na zaniechaniu szkodliwych, bezwarunkowych płatności bezpośrednich, przeznaczeniu co najmniej 50% budżetu WPR na cele środowiskowe, przyrodnicze i klimatyczne oraz wsparciu rolników w przechodzeniu na agroekologię

- wycofywanie tych praktyk rolnych, które zwiększają zużycie pestycydów, jak np. uprawa roślin modyfikowanych genetycznie (GMO)

- podjęcie pilnych działań w celu osiągnięcia celów zawartych w europejskich strategiach „Od pola do stołu” i na rzecz bioróżnorodności, dotyczących zwiększenia skali rolnictwa ekologicznego oraz ograniczenia stosowania pestycydów i nawozów do 2030 r.

- ograniczenie produkcji i konsumpcji mięsa oraz innych produktów odzwierzęcych, pochodzących z ferm przemysłowych oraz promowanie diety roślinnej.

- zmniejszenie ogólnego zapotrzebowania na towary rolne w UE w celu ograniczenia wylesiania na świecie.

Barbara Unmüßig dodała: „Strategia na rzecz różnorodności biologicznej i inicjatywa „Od pola do stołu” to pierwsze kroki w kierunku zrównoważonej transformacji europejskiego sektora rolnego. Ale one nie wystarczają - aby chronić owady, potrzebujemy nie tylko dobrych intencji, ale także bardzo szczegółowych i ukierunkowanych działań. WPR musi zostać zreformowana, aby w sposób konkretny i zdecydowany przyczynić się do zbudowania rolnictwa przyjaznego owadom i klimatowi. Zaledwie 20% wszystkich producentów rolnych w Europie otrzymuje 80% dotacji w ramach WPR. Nie można tego dłużej usprawiedliwiać. Dotacje do farm wielkopowierzchniowych, z których korzysta niewielu producentów, muszą zostać przekierowane na wspieranie małych gospodarstw, opłacalnych pod względem środowiskowym i społecznym”.

Aby osiągnąć fundamentalną zmianę, potrzebną do uratowania populacji owadów, Parlament Europejski i Rada Europejska muszą radykalnie zwiększyć ambicje strategii na rzecz bioróżnorodności i „Od pola do stołu”, przygotowanych przez Komisję Europejską. [3]

Fundacja Heinricha Bölla i Friends of the Earth Europe apelują o przyjęcie nowych regulacji, ograniczających stosowanie pestycydów o 80% do 2030 r. oraz inne środki, mające utorować drogę do bardziej sprawiedliwego i zielonego systemu żywnościowego.

Przypisy:

[1] Insect Atlas – facts and figures about friendsand foes in farming: (tłum.: „Atlas owadów – fakty i liczby na temat ich przyjaciół i wrogów w rolnictwie”)
https://www.boell.de/en/insectatlas

[2] Ponad 350 000 obywateli UE podpisało już Europejską Inicjatywę Obywatelską „Save Bees and Farmers” („Ratujmy pszczoły i rolników”), która wzywa Komisję Europejską do ograniczenia stosowania pestycydów o 80% do 2030 r. i całkowitego ich wycofania do 2035 r., oraz wsparcia rolników na drodze sprawiedliwej transformacji. https://www.savebeesandfarmers.eu/eng

[3] Friends of the Earth Europe – „Farm to Fork and Biodiversity Strategies: small steps forward instead of a giant leap” (tłum.: ‘Strategie „Od pola do stołu” i na rzecz bioróżnorodności: małe kroki naprzód zamiast wielkiego skoku’) http://www.foeeurope.org/farm-fork-biodiversity-strategies-small-steps-giant-leap-200520